Nguồn gốc xuất xứ và lịch sử hình thành chiếu cói

Khai thác nguyên liệu cói truyền thống

Chiếu cói có thể nói là 1 trong những biểu tượng khi nhắc đến Việt Nam. Hãy cùng tìm hiểu qua nét đẹp lâu bền này thôi nào.

Tham khảo giá các dòng chiếu “Tại Đây“

Nguồn gốc xuất xứ và lịch sử hình thành chiếu cói

Ngày xưa cói là loại cỏ mọc dại và rất dễ dàng tìm thấy ở các tỉnh Thái Bình, Ninh Bình, Thánh Hóa,…Sau khi người nông dân Việt Nam chúng ta phát hiện được công dụng cực kỳ hữu ích từ loài cói này làm chiếu. Đầu tiên đã tiến hành cho bứng gốc cói từ ven bờ biển, kênh rạch về trồng. Dần dần về sau, diện tích cây cói được nhân rộng ra có nơi lên đến 25ha. Từ đó hình thành các làng nghề làm chiếu cổ truyền lâu đời.

Chiếu cói ban đầu chỉ cần đem tách ra phơi khô, chọn cọng cói nào có chất lượng. Độ bền tốt, sử dụng dây đay liên kết từng cọng cói lại với nhau. Hay gọi chung là dệt chiếu. tất cả mọi công đoạn đều thực hiện thủ công, vậy nên mất khá lâu để làm xong. Tiếp đến, người ta nhuộm màu để tạo tính thẩm mỹ, tinh tế hơn họ vẽ những họa tiết hoa văn lên tấm chiếu để hoàn thiện sản phẩm. Chưa dừng ở việc làm chiếu, ông cha chúng ta còn tận dụng làm đồ thủ công. Đồ lưu niệm từ cói, như túi, ví, làn, dép, thảm,….vô số mặt hàng bằng cói cũng được ra đời theo cách đó.

Hiện nay các làng chiếu Việt Nam vẫn tồn tại, lưu giữ nét đẹp văn hóa và truyền thống lâu năm. Có giá trị tinh thần rất lớn đối với thế hệ sau này. Nhắc đến làng chiếu Phú Tân ai ai cũng phải tấm tắc khen ngợi. Vì chất lượng của từng tấm chiếu. Không phải chỉ nhờ vào chất liệu tốt mà còn vì được làm từ công sức và tâm huyết nơi người làm chiếu. Hay làng chiếu cói An Xá – Lệ Thủy nổi tiếng sản xuất sản phẩm truyền thống. hHoặc làng nghề chiếu cói Nga Sơn – 1 trong những nơi phát triển nghề làm chiếu cói đầu tiên tại Việt Nam chúng ta,….

Ưu và nhược điểm của chiếu cói

• 
  

  Về ưu điểm

Ngành sản xuất chiếu cói đã và đang ngày càng phát triển vượt bậc. Từ chất liệu, cách làm đến tính thẩm mỹ cũng được cải thiện đáng kể. Người dân áp dụng máy móc trong quá trình sản xuất nhằm tăng hiệu suất lẫn chất lượng. Tần suất hoạt động nhanh chóng, ít sai sót và có giá trị trên thị trường.

Các loại sản phẩm ở thời điểm hiện tại đa dạng màu sắc, kiểu dáng phong phú. Và mỗi làng nghề sẽ cho ra một loại chiếu có nét đẹp riêng. Tạo nên các thương hiệu chiếu cói, có độ cạnh tranh với nhau.

• 
  

  Về nhược điểm

Tuy đa phần người dân dã sử dụng công nghệ hiện đại hơn. Vẫn còn không ít nơi quyết định làm theo cách thủ công truyền thống, vừa vất vả lại rất tốn thời gian. Mặc dù có thể chiếc chiếu có độ tinh xảo hơn. Song, khi đưa vào thị trường thì giá 1 tấm chiếu chỉ giao động từ 50 000-60 000VNĐ. Trong khi đó, chiếu làm bằng máy lên đến 150 000-160 000VNĐ.

Thêm 1 điểm nữa, chiếu cói hay bất cứ loại chiếu nào cũng chỉ sử dụng trong mùa nóng mà thôi. Trung bình 1 gia đình sẽ mua tầm 1-2 chiếu. Dùng 1 thời gian khá dài, khoảng 3-4 tháng, lâu thì 6-7 tháng. Vì thế, người dân sản xuất số lượng lớn dẫn đến hàng hóa ứ đọng. Không tiêu thụ được, không tạo doanh thu, khiến mọi người gặp khó khăn tài chính.

Cơ sở đan chiếu cói truyền thống Việt Nam

Màu sắc và đặc tính cơ bản

Các cọng cói trước tiên được đa dạng các loại màu sắc cho thêm phần bắt mắt, sinh động. điển hình nhất chính là màu đỏ, màu vàng và xanh lá mạ. Và ở tất cả các loại chiếu cói đều lấy màu đỏ làm màu chủ đạo. Lý do là vì người phương Đông chúng ta quan niệm màu đỏ tượng trưng cho sự hạnh phúc, đầy đủ. 1 số hoa văn trên tấm chiếu được vẽ lên bằng tay. Vậy mới nói người thợ làm chiếu hệt như người nghệ nhân, tác phẩm nghệ thuật đó lại càng có hồn.

Nhưng hầu hết là dệt hoa văn nhờ thiết bị, máy móc vẫn tiện lợi gấp nhiều lần. thông thường chiếu sẽ có họa tiết đối xứng, chữ hán về sự sung túc, ấm no, viền đỏ phía ngoài, 4 góc trang trí lá tứ linh,….hay những biểu tượng đặc trưng Việt Nam: cây lúa, dừa, chữ thuần việt,…Tóm lại là rất nhiều hoa văn lớn nhỏ kết hợp màu sắc hài hòa mang lại 1 kiệt tác chứ không còn là 1 chiếc chiếu nữa.

Chiếu cói cao cấp với độ bền cao

Công dụng và cách sử dụng ra sao?

Khi mua chiếu về, bước đầu tiên cần làm là xả nước cho bớt bụi bặm sau đó đem phơi khô. Đối với 1 vài loại chiếu cói từ các làng nghề truyền thống thì đặc biệt hơn. Mọi người khuyên rằng đem chiếu phơi sương trong 1 đêm. Việc làm này sẽ tạo được độ mềm mại và mát. Đồng thời thoảng thơm mùi cói mộc mạc.

Tấm chiếu cói chất lượng đạt chuẩn xài cực kì bền. Dùng lâu ngày mà màu sắc không phai cũng như sợi cói không bị hư hỏng. Khi cần dùng thì trải ra sàn nằm, nhất là trong mùa nắng. Vô cùng thích hợp, sau đó xếp gọn lại 1 góc là được. Lâu lâu nên xả lại cho sạch, nằm thoải mái hơn.

chiếu cói truyền thống Việt Nam

Thay vì nằm nệm, chiếu cói Việt sẽ giúp cho chúng ta nằm thẳng lưng, tư thế chuẩn, hạn chế ra các bệnh về lưng, xương khớp đối với những người lớn tuổi. Chiếu cói mát mẻ vào mùa nóng nhờ vài từng sợi cói đan vào nhau có rãnh nhỏ tạo độ thông thoáng, thấm hút hiệu quả, không bí mồ hôi. Chất liệu hoàn toàn tự nhiên 100%, thân thiện môi trường. Dùng được cho tất cả mọi đối tượng.

Vừa rồi là 1 số thông tin bổ ích về chiếu cói Việt Nam. Qua đó, quý độc giả có thể hiểu hơn về văn hóa đẹp đẽ lâu đời của Việt Nam chúng ta và trân trọng những truyền thống đó đến mãi sau này.

Để biết thêm thông tin chi tiết, hoặc đặt mua sản phẩm vui lòng liên hệ hotline 096.446.2626 hoặc truy cập https://chieutruc.inFo để tham khảo thêm các bài viết về chiếu.

Nguồn: https://demhong.vn/chieu-coi-truyen-thong-viet-nam/

Chiếu cói Việt Nam dùng trong văn hóa dân gian

Chiếu cói từ xưa đến nay môi gia đình Việt Nam đều sử dụng rất phổ biết và đại chà, có nhiều làng nghề khắp các tỉnh thành trên toàn quốc sản xuất dòng chiếu này và được đón nhận sử dụng rộng khắp.

Chiếu cói từ xưa đến nay luôn gắn liền với các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng dân gian truyền thống của người Việt. Hơn cả một vật dụng, chiếc chiếu khiến không gian nó phủ lên trở thành một khu vực trang trọng chỉ dành cho các bậc cao niên đức cao vọng trọng, là nơi tiến hành các hoạt động văn hóa nghệ thuật như Chèo, Tuồng, hát Chầu văn, hát Xoan…

-Xem thêm giá KM “chiếu cói“

Với không gian rộng như Giỗ tổ Hùng Vương, chiếc chiếu cói được dệt thủ công thành một tấm dài để đảm bảo tính thẩm mỹ, trang trọng.

Giỗ tổ Hùng Vương Năm nào cũng thế cứ vào mùng 10 tháng 3 âm lịch là mọi người dân trên mọi miền tổ quốc lại đến Đền Hùng thắp hương để tưởng nhớ cuội nguồn dân tộc Việt Nam. Trong dịp này cũng có nhiều hoạt động văn hóa dân gian được diễn ra, và chiếu cói đẹp nhất từ các làng nghề truyền thống được dâng tặng lên người.

-Xem thêm bảng giá “chiếu cói Xuân Hòa“

chiếu cói được xuất hiện trong hát chèo là hình ảnh thường thấy từ bao lâu nay

Với Hát Xoan – Phú Thọ, những chiếc chiếu cói được đan nối vào nhau để đảm bảo phủ rộng đủ không gian cho trình diễn

-Xem Thêm giá “chiếu điều hòa“

Với nghi lễ Tế, bái… tại các Chùa, Đình, luôn có những chiếc chiếu cói mới tươi màu phẩm nhuộm để làm tăng không khí trang trọng cho buổi lễ

Chiếu cói đi vào đời sống người dân Việt Nam rất tự nhiên cho đến ngày nay, hiện nó không chỉ còn là sản phẩm phục vụ cho gia đình mà còn là nét văn hóa truyền thống Việt Nam cần được bảo tồn và phát huy. Hiện nay dòng sản phẩm này đã được cơ giới hóa, sản phẩm được chú trọng nhiều hơn về mẫu mã, nâng cao chất lượng, đạt tiêu chuẩn và xuất sang các nước Châu Á, Âu và Mỹ La Tinh.

Nguồn: https://chieutruc.info/chieu-coi-viet-nam-dung-trong-van-hoa-dan-gian/

Sản xuất chiếu cói thủ công Bảo Hà Việt Nam

Mỗi lá chiếu cói tưởng đơn giản nhưng để đảm bảo có độ bền đẹp trong khi sử dụng, phải đảm bảo qua một quy trình vô cùng kỳ công.

Khâu đầu tiên trong quy trình  làm ra một chiếu cói bắt nguồn từ nguyên liệu. Phải lựa chọn được loại cói, sợi đay tốt, tiến hành phân loại tỉ mỉ rồi mới đưa vào dệt chiếu. Chiếu Bảo Hà sau khi dệt, đem phơi mới đưa vào in màu, và cuối cùng mới đem hấp sấy.

- Xem thêm "Giá chiếu cói Xuân Hòa"

Cói quyết định chất lượng chiếu thủ công
 

Nước ta có nhiều vựa cói lớn và nổi tiếng như đồng cói Tam Quan (Bình Định), cói Kim Sơn (Ninh Bình), cói Nga Sơn (Thanh Hóa)… Tuy không phải là vùng nguyên liệu cói rộng lớn và nổi tiếng, nhưng chất đất rất phù hợp với việc sinh trưởng tự nhiên của cây cói ở xã Đồng Minh cũng như một số xã khác ở Vĩnh Bảo (Hải Phòng) cũng là nơi cho ra đời những sợi cói có chất lượng vượt trội. Đây chính là yếu tố quyết định đến chất lượng của chiếu cói dệt thủ công.

Cói sau khi thu hoạch sẽ được đưa vào chẻ nhỏ rồi đem phơi khô. Quá trình phơi cói thường kéo dài khoảng 3 -4 ngày tùy mức độ nắng, nhưng phải tuyệt đối tránh bị mưa. Trước khi đưa vào dệt chiếu, cói phải có màu trắng xanh, được lựa chọn tỉ mỉ từng sợi. Đầu tiên phải lựa những sợi cói đen, cói gẫy bỏ ra, sau đó người ta mới so cói để phân loại cói ra theo độ dài, rồi lại từ đó mới tiếp tục lựa ra cói sợi to, sợi nhỏ. Những sợi cói nhỏ sẽ được dệt với những sợi đay nhỏ, và tương tự, sợi cói to sẽ được dệt với sợi đay to, để đảm bảo độ bền và hài hòa về mặt thẩm mỹ. Chính khâu phân loại cói sẽ quyết định xem chiếu cói sẽ có kích thước như thế nào và nằm ở chất lượng nào.

Công đoạn dệt, in chiếu cói Bảo Hà
 

Để dệt được một chiếc chiếu cói theo phương pháp thủ công truyền thống cần có hai người, một người luồn cói và một một dập go. Sợi đay sau khi luồn qua go chiếu (dụng cụ dệt chiếu làm bằng gỗ, tre) sẽ được mắc lên từng hàng dọc cách nhau 1-1,5cm. Thông thường, một chiếc chiếu có khoảng 158 sợi đay và 3.300 đến 3.500 sợi cói. Người luồn cói sẽ ngồi bên cạnh khung dệt, dùng một chiếc que dài làm bằng tre, nứa (gọi là chiếc “văng”) mắc sợi cói vào rồi luồn vào khe giữa của làn đay (chiếc go khi nghiêng sẽ chia làn đay thành làn trên, làn dưới), người dập go sẽ dập go sau mỗi lần văng cói, đồng thời tiến hành bắt biên hai bên. Phần cói thừa hai bên sau khi bắt biên sẽ được cắt gọn gàng, và phần đay thừa hai đầu chiếu sẽ được ghim kết cố định lại để cói không bị bung trong quá trình sử dụng. Trung bình khoảng 4 tiếng thì hai người mới dệt xong được một chiếc chiếu Việt Nam.

Nhiều làng nghề thường nhuộm sợi cói rồi mới đem vào dệt chiếu, nhưng ở Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ Đồng Minh, chiếu cói sau khi dệt và phơi nắng mới đem in họa tiết, phơi qua chút nắng cho khô màu in rồi mới được đưa vào hấp để màu lên được bền đẹp hơn. Chiếu sau khi hấplại tiếp tục hong nguội rồi mới đưa vào lưu kho bảo quản trước khi đưa ra thị trường.

Một lá chiếu cói dệt thủ công thực sự không đơn giản, nó là cả một quy trình phức tạp mà phải cẩn trọng từng khâu mới đảm bảo được chất lượng. Nó còn đong đầy biết bao mồ hôi công sức và cả tấm lòng trân trọng sản phẩm, tình yêu với nghề dệt chiếu của các nghệ nhân chiếu làng Bảo Hà.

Nguồn: chiếu cói Bảo Hà